CÁCH SETUP BRUSH CƠ BẢN CHO NGƯỜI MỚI HỌC DIGITAL PAINTING – PHẦN 2

Những thông số brush người mới nên hiểu

Bạn không cần hiểu toàn bộ brush engine. Nhưng có vài thông số cơ bản rất đáng học.

Xem lại:

CÁCH SETUP BRUSH CƠ BẢN CHO NGƯỜI MỚI HỌC DIGITAL PAINTING – PHẦN 1

Size

Size là kích thước brush.

Đây là thứ bạn sẽ thay đổi liên tục nhất. Brush lớn dùng để xử lý mảng lớn. Brush nhỏ dùng cho chi tiết.

Một nguyên tắc tôi thường dùng là: hãy làm việc với brush lớn lâu hơn bạn nghĩ.

Nếu bạn chuyển sang brush nhỏ quá sớm, bạn sẽ dễ vẽ chi tiết trước khi tổng thể ổn. Bức tranh có thể nhiều công sức nhưng vẫn thiếu sức mạnh khi nhìn từ xa.

Opacity

Opacity quyết định mức độ trong suốt tối đa của nét.

Ở opacity 100%, màu có thể phủ kín màu bên dưới. Ở mức thấp hơn, màu bên dưới vẫn hiện qua.

Giảm opacity phù hợp khi glaze màu hoặc tạo thay đổi nhẹ. Nhưng nếu luôn vẽ với opacity rất thấp, bạn có thể phải tô đi tô lại nhiều lần và làm màu bị đục.

Flow

Flow kiểm soát tốc độ màu được “nhả” ra trong khi bạn kéo bút.

Opacity giống như giới hạn tổng của nét. Flow giống lượng màu đi ra trong từng khoảnh khắc.

Flow thấp thường cho cảm giác màu được tích lũy dần. Nó hữu ích khi blend hoặc tạo chuyển nhẹ, nhưng cũng có thể khiến người mới tô quá nhiều lượt.

Nếu phần mềm của bạn không có flow, đừng quá lo. Bạn vẫn có thể kiểm soát bằng opacity và lực bút.

Spacing

Một nét digital thực chất được tạo từ rất nhiều dấu đầu cọ đặt liên tiếp nhau.

Spacing là khoảng cách giữa những dấu đó.

Spacing thấp tạo nét liền và mượt. Spacing cao làm từng dấu cọ hiện rõ, đôi khi tạo cảm giác chấm hoặc vệt đứt.

Với brush cơ bản, hãy giữ spacing tương đối thấp. Với brush texture hoặc brush tạo họa tiết, bạn có thể tăng spacing có chủ đích.

Hardness

Hardness quyết định độ sắc của cạnh brush.

Hardness cao tạo cạnh rõ. Hardness thấp tạo cạnh mềm.

Bạn không cần một con số duy nhất cho toàn bộ quá trình. Dựng hình thường cần cạnh rõ. Ánh sáng khuếch tán có thể cần cạnh mềm.

Pressure sensitivity

Pressure sensitivity là cách brush phản hồi theo lực nhấn của bút.

Bạn có thể dùng lực bút để điều khiển:

• Kích thước
• Opacity
• Flow
• Độ trộn màu
• Một số hiệu ứng texture

Với người mới, tôi khuyên ưu tiên điều khiển size bằng lực bút trước. Khi đã kiểm soát tay tốt hơn, bạn có thể thêm opacity hoặc flow pressure.

Nếu cùng lúc quá nhiều thông số thay đổi theo lực bút, brush có thể trở nên khó đoán.

Stabilization

Stabilization làm mượt nét và giảm rung.

Nó hữu ích cho line art, nhưng không nên trở thành cách duy nhất để tạo nét đẹp. Hãy dùng vừa đủ để hỗ trợ, đồng thời vẫn luyện kéo nét bằng tay.

Taper

Taper tạo đầu nét thu nhỏ dần ở điểm bắt đầu hoặc kết thúc.

Tính năng này phù hợp với tóc, lông, line art và những nét cần cảm giác thanh thoát. Nhưng taper quá mạnh có thể làm mọi nét trông giống nhau và hơi nhân tạo.

Texture

Texture thêm sự biến đổi lên đầu cọ hoặc nét vẽ.

Nó có thể làm brush sống động hơn, nhưng texture càng mạnh thì màu và cạnh càng khó kiểm soát. Trong giai đoạn học, hãy ưu tiên texture nhẹ.

Cách setup một bộ brush cơ bản trong 15 phút

Bạn có thể thực hiện theo quy trình sau trong hầu hết phần mềm vẽ.

Bước 1: Chọn brush mặc định gần nhất

Đừng tạo brush từ con số không nếu chưa hiểu brush engine.

Hãy chọn một hard round mặc định, sau đó nhân bản nó thành vài phiên bản. Các brush mặc định thường đã được nhà phát triển tối ưu để hoạt động ổn định.

Bước 2: Tạo brush dựng mảng

Giữ cạnh cứng, opacity và flow cao. Bật size pressure. Đặt stabilization thấp.

Đặt tên rõ ràng. Ví dụ:

“01 Hard Paint”

Bước 3: Tạo brush sketch

Nhân bản brush dựng mảng. Giảm kích thước mặc định. Tăng phản hồi size pressure. Có thể giảm flow một chút hoặc thêm texture rất nhẹ.

Đặt tên:

“02 Sketch Line”

Bước 4: Tạo brush mềm

Chọn soft round mặc định. Giữ texture tắt. Điều chỉnh để màu lên từ từ và dễ kiểm soát.

Đặt tên:

“03 Soft Light”

Bước 5: Chọn một brush texture

Không cần tự tạo ngay. Hãy chọn một brush cọ khô, chì hoặc gouache có sẵn. Giảm mức texture nếu nó quá mạnh.

Đặt tên:

“04 Texture”

Bước 6: Chuẩn bị eraser

Dùng hard round ở chế độ xóa hoặc tạo một eraser cứng riêng.

Đặt tên:

“05 Hard Eraser”

Bước 7: Đưa tất cả vào một nhóm yêu thích

Hầu hết phần mềm đều cho phép tạo nhóm, tag hoặc danh sách yêu thích.

Hãy đặt năm brush này ở nơi dễ thấy nhất. Ẩn hoặc bỏ qua những brush khác trong một thời gian. Bạn không cần xóa chúng. Chỉ cần giảm sự hiện diện của chúng trong quá trình vẽ.

Cách kiểm tra brush có phù hợp không

Đừng chỉ thử brush bằng một đường ngoằn ngoèo.

Hãy tạo một canvas kiểm tra và làm các bài sau:

Kiểm tra 1: Kéo nét từ nhẹ đến mạnh

Nét có thay đổi tự nhiên không? Có đoạn nào đột ngột nhảy kích thước không? Bạn có phải nhấn quá mạnh không?

Kiểm tra 2: Vẽ đường dài

Brush có bị rung, trễ hoặc đứt nét không? Stabilization có làm nét đi quá xa sau đầu bút không?

Kiểm tra 3: Tô một mảng kín

Màu có lên đều không? Bạn phải tô bao nhiêu lần mới kín? Có xuất hiện khoảng trống do spacing quá cao không?

Kiểm tra 4: Vẽ một khối cầu

Dùng brush cứng để dựng mảng sáng tối. Sau đó thử brush mềm và texture. Bài này giúp bạn thấy vai trò thật của từng công cụ.

Kiểm tra 5: Vẽ một sketch nhỏ

Một brush có thể nhìn tốt trong bài test nhưng khó dùng khi vẽ thật. Hãy sketch một khuôn mặt, cái cốc hoặc vật đơn giản để kiểm tra cảm giác.

Nếu brush khiến bạn phải liên tục sửa setting giữa bài, nó chưa phù hợp hoặc bạn đang cố bắt một brush làm quá nhiều việc.

Một brush có thể làm nhiều nhiệm vụ

Đây là điều tôi muốn nhấn mạnh.

Bạn không nhất thiết cần đổi brush mỗi khi đổi chất liệu.

Một hard round brush có thể tạo da, tóc, kim loại, vải và gỗ. Sự khác biệt nằm ở:

• Hình dạng mảng
• Cạnh cứng hay mềm
• Độ tương phản
• Màu sắc
• Phản xạ ánh sáng
• Cách bạn sắp xếp chi tiết

Ví dụ, tóc không nhất thiết cần một brush tạo sẵn hàng chục sợi. Bạn có thể bắt đầu bằng một mảng lớn, chia các cụm tóc, thêm vài nét chính rồi mới dùng brush nhỏ ở điểm cần nhấn.

Vẽ cỏ cũng vậy. Nếu đóng dấu brush cỏ khắp nơi, cảnh có thể nhiều chi tiết nhưng thiếu tổ chức. Hãy xây mảng trước, texture sau.

Brush chuyên dụng nên tiết kiệm thời gian ở bước cuối. Nó không nên thay thế việc hiểu đối tượng.

Những lỗi setup brush thường gặp

Cài quá nhiều brush ngay lập tức

Bạn tải hàng trăm brush nhưng chưa biết từng brush dùng cho giai đoạn nào. Kết quả là mỗi lần vẽ lại mất thời gian chọn công cụ.

Giải pháp: tạo một nhóm “Basic” chỉ gồm ba đến năm brush và dùng chúng trong vài tuần.

Bật quá nhiều dynamics

Size, opacity, flow, rotation, texture và scatter đều thay đổi theo lực bút. Brush trở nên sống động nhưng khó dự đoán.

Giải pháp: ban đầu chỉ bật size pressure. Sau đó thêm từng yếu tố và kiểm tra sự khác biệt.

Đặt stabilization quá cao

Nét mượt hơn nhưng phản hồi chậm, khó sketch tự nhiên và dễ tạo đường cong có cảm giác máy móc.

Giải pháp: dùng mức thấp cho sketch, mức vừa cho line, chỉ tăng cao khi thật sự cần đường chính xác.

Dùng opacity thấp cho mọi công đoạn

Màu bị chồng nhiều lớp, dễ đục và khó tạo mảng rõ.

Giải pháp: dùng brush cứng, opacity cao để dựng mảng lớn. Chỉ giảm opacity khi cần thay đổi nhẹ hoặc glaze màu.

Dùng soft brush để blend toàn bộ tranh

Hình bị mờ, mất cấu trúc và thiếu điểm tập trung.

Giải pháp: giữ phần lớn cạnh rõ bằng brush cứng. Chỉ làm mềm những nơi ánh sáng và vật liệu yêu cầu.

Dùng texture để che nền tảng yếu

Tranh có nhiều chi tiết bề mặt nhưng hình, ánh sáng và bố cục vẫn chưa ổn.

Giải pháp: tắt texture, kiểm tra tranh ở dạng mảng đơn giản. Chỉ thêm texture sau khi tổng thể đã chắc.

Thay đổi brush liên tục vì một nét chưa đẹp

Đôi khi nét xấu không phải vì brush. Có thể do tư thế, lực tay, hướng kéo hoặc kích thước canvas.

Giải pháp: thử lại cùng brush với vài kích thước và tốc độ khác nhau trước khi đổi công cụ.

Có nên tải brush của artist mình thích không?

Có. Nhưng hãy tải với kỳ vọng đúng.

Brush của artist có thể giúp bạn hiểu workflow của họ hoặc thử một loại bề mặt mới. Nó cũng có thể tiết kiệm thời gian khi bạn đã biết mình muốn tạo hiệu ứng gì.

Nhưng brush không chứa toàn bộ kỹ năng của người tạo ra nó.

Cùng một brush, artist có kinh nghiệm sẽ tạo ra kết quả rất khác người đang học. Không phải vì có bí mật bị giấu trong setting, mà vì họ kiểm soát hình, cạnh, màu, áp lực và nhịp nét tốt hơn.

Nếu tải một brush pack, đừng nhập tất cả vào nhóm chính. Hãy chọn một hoặc hai brush, thử trong một bài vẽ cụ thể, rồi quyết định có giữ lại không.

Một thư viện brush tốt không phải thư viện lớn. Đó là thư viện mà bạn hiểu rõ từng công cụ.

Setup brush theo từng giai đoạn của bức tranh

Một workflow cơ bản có thể diễn ra như sau:

Giai đoạn 1: Thumbnail và sketch

Dùng brush sketch hoặc hard round kích thước nhỏ đến trung bình. Stabilization thấp. Tập trung vào bố cục, dáng và hình lớn.

Giai đoạn 2: Block màu

Dùng hard round kích thước lớn, opacity cao. Tạo silhouette, chia màu chính và mảng sáng tối.

Giai đoạn 3: Dựng khối

Tiếp tục dùng brush cứng. Điều chỉnh kích thước theo vùng. Tạo cạnh rõ trước, sau đó mới làm mềm nơi cần thiết.

Giai đoạn 4: Blend có chọn lọc

Dùng soft brush hoặc brush có flow thấp. Không blend toàn bộ. Giữ lại các cạnh quan trọng.

Giai đoạn 5: Texture và chi tiết

Dùng textured brush ở một số khu vực. Thêm nét nhỏ ở điểm tập trung. Tránh rải chi tiết đều khắp tranh.

Giai đoạn 6: Làm sạch

Dùng hard brush và eraser để chỉnh silhouette, tăng cạnh rõ, bỏ chi tiết thừa và củng cố điểm nhìn chính.

Bạn có thể hoàn thành toàn bộ quy trình với bốn brush. Không cần đổi công cụ sau mỗi vài phút.

Bộ brush cơ bản tôi sẽ chọn cho người mới

Nếu cần đưa ra một bộ cực kỳ đơn giản, tôi sẽ chọn:

Hard Paint: đầu tròn cứng, lên màu kín, size thay đổi theo lực bút.

Sketch Line: đầu tròn hoặc chì nhẹ, phản hồi lực rõ, stabilization thấp.

Soft Light: cạnh mềm, flow thấp, dùng cho chuyển sắc và ánh sáng.

Dry Texture: texture nhẹ, dùng để phá mảng và tạo bề mặt.

Hard Eraser: cạnh rõ, dùng để cắt hình và làm sạch.

Thực tế, tôi có thể vẽ phần lớn một bức tranh chỉ với Hard Paint và Sketch Line. Ba brush còn lại chỉ hỗ trợ ở những giai đoạn cụ thể.

Đó cũng là cách tôi khuyên người mới nhìn về brush:

Brush chính để xây tranh.
Brush phụ để giải quyết một nhu cầu rõ ràng.

Đừng để mọi brush đều trở thành brush chính.

Khi nào nên mở rộng bộ brush?

Bạn nên thêm brush mới khi bắt đầu nhận ra một nhu cầu cụ thể.

Ví dụ:

Bạn thường vẽ comic và cần brush line có taper chính xác hơn.
Bạn thường vẽ môi trường và cần một brush tán lá để tiết kiệm thời gian.
Bạn thích phong cách gouache và muốn một brush tạo mép màu khô.
Bạn làm concept art và cần brush shape để thử silhouette nhanh.
Bạn vẽ chất liệu truyền thống và muốn texture gần với giấy hơn.

Khi đó, brush mới giải quyết một vấn đề thật.

Đừng thêm brush chỉ vì nó nhìn đẹp trong ảnh quảng cáo. Hãy thêm vì bạn biết nó sẽ được dùng ở đâu trong workflow.

Lời khuyên cuối cùng từ kinh nghiệm cá nhân

Một brush tốt nên dần trở nên “vô hình”.

Bạn không còn nghĩ quá nhiều về setting. Bạn chỉ biết mình cần một cạnh cứng, một mảng mềm, một nét nhỏ hoặc một bề mặt thô, rồi chọn công cụ phù hợp.

Nếu bạn luôn bận tâm brush nào tốt hơn, có thể bộ công cụ của bạn đang quá phức tạp.

Hãy quay lại những thứ cơ bản.

Một brush cứng
Một brush sketch
Một brush mềm
Một brush texture nhẹ
Một eraser dễ kiểm soát

Dùng chúng đủ lâu để hiểu cảm giác. Vẽ khối cầu, vẽ đồ vật, sketch nhân vật, dựng mảng sáng tối và hoàn thành vài bức tranh nhỏ.

Sau đó, bạn sẽ tự biết mình còn thiếu gì.

Không phải brush pack nào cũng cần tải. Không phải setting nào cũng cần chỉnh. Và không phải bức tranh đẹp nào cũng được tạo ra bằng một công cụ đặc biệt.

Phần lớn thời gian, nó được tạo ra từ một vài brush quen thuộc, một đôi mắt biết quan sát và một bàn tay đã luyện đủ nhiều để biến ý tưởng thành hình ảnh.

Brush chỉ là dấu vết mà công cụ để lại.

Người quyết định dấu vết đó trở thành điều gì vẫn là bạn.