BẢNG VẼ MÀN HÌNH OLED KHÁC GÌ LCD KHI VẼ DIGITAL ART?

Khi chọn bảng vẽ màn hình, chúng ta thường dành rất nhiều thời gian để xem lực nhấn bao nhiêu, bút có tilt không, kích thước 13 hay 16 inch… nhưng đôi khi lại bỏ qua một thứ mà mình sẽ nhìn vào suốt vài tiếng mỗi ngày:

Chính cái màn hình.

Hiện nay phần lớn bảng vẽ màn hình vẫn sử dụng LCD, trong khi OLED bắt đầu xuất hiện trên những sản phẩm thế hệ mới. Và nếu chỉ nhìn thông số, rất dễ đi đến hai kết luận cực đoan:

“OLED chắc chắn đẹp hơn LCD rất nhiều.”

hoặc:

“Vẽ thôi mà, LCD là đủ rồi.”

Theo kinh nghiệm làm digital art, thiết kế và chỉnh sửa hình ảnh của tôi, cả hai nhận định đều chưa đầy đủ.

OLED không khiến bạn vẽ đẹp hơn. Nhưng với một thiết bị mà chúng ta vừa nhìn, vừa vẽ trực tiếp lên màn hình, những ưu điểm của OLED lại có giá trị thực tế hơn khá nhiều so với khi chỉ dùng màn hình để xem nội dung.

Trước tiên: OLED và LCD khác nhau ở đâu?

Không cần đi quá sâu vào kỹ thuật, chúng ta chỉ cần hiểu một khác biệt cơ bản.

Màn hình LCD cần hệ thống đèn nền chiếu qua lớp tinh thể lỏng để tạo hình ảnh. Vì đèn nền vẫn hoạt động phía sau màn hình, một pixel hiển thị màu đen thường không thể tắt ánh sáng hoàn toàn.

OLED hoạt động khác.

Mỗi pixel OLED có khả năng tự phát sáng và có thể tắt riêng biệt.

Khi cần hiển thị màu đen, pixel đó có thể gần như tắt hẳn.

Đây chính là nguồn gốc của khá nhiều lợi thế mà chúng ta thường nghe về OLED: Màu đen sâu, độ tương phản rất cao, và khả năng thể hiện những vùng sáng – tối rõ ràng hơn.

Nhưng câu hỏi quan trọng với chúng ta không phải OLED hoạt động “xịn” thế nào.

Mà là:

Điều đó giúp gì khi thực sự ngồi vẽ?

 

1. OLED thể hiện vùng tối tốt hơn và Digital Artist sẽ nhận ra khá nhanh

Đây có lẽ là khác biệt tôi dễ nhận thấy nhất.

Hãy tưởng tượng bạn đang painting một nhân vật đứng trong căn phòng tối.

Trên LCD, những vùng rất tối đôi khi có xu hướng tiến gần về cùng một mức xám đen. Những khác biệt nhỏ giữa tóc, quần áo và background có thể trở nên khó quan sát hơn, tùy chất lượng panel.

OLED có lợi thế vì pixel có thể kiểm soát ánh sáng độc lập.

Kết quả là những vùng đen có thể sâu hơn, trong khi các chi tiết tối nằm cạnh đó vẫn có khả năng được phân biệt rõ.

Điều này đặc biệt hữu ích khi làm:

• Digital painting
• Concept art
• Minh họa cinematic
• Game art
• Chỉnh sửa ảnh
• Color grading
• Những artwork sử dụng nhiều vùng tối

Bạn sẽ ít gặp cảm giác “trên màn hình mình thấy ổn, sang màn hình khác mới phát hiện vùng shadow đã dính thành một cục”.

Tất nhiên OLED không thể giải quyết mọi vấn đề màu sắc. Calibration, color management và môi trường ánh sáng vẫn rất quan trọng.

Nhưng xét riêng về khả năng thể hiện tương phản và vùng đen, OLED có lợi thế phần cứng rõ ràng.

2. Độ tương phản cao không chỉ để hình ảnh trông “đã mắt”

Đây là điểm tôi nghĩ cần nói rõ.

Khi nghe “OLED có độ tương phản cao”, nhiều người nghĩ:

“À, vậy xem phim chắc đẹp.”

Đúng.

Nhưng đối với artist, độ tương phản còn liên quan trực tiếp đến khả năng đọc hình ảnh.

Khi painting, chúng ta liên tục đánh giá:

• Vùng sáng nhất nằm ở đâu
• Vùng tối nhất nằm ở đâu
• Silhouette có đủ rõ không
• Chủ thể có tách khỏi background không
• Các mảng value có đang hòa vào nhau không

Khả năng phân biệt tốt giữa vùng sáng và tối giúp quá trình này trực quan hơn.

Đặc biệt nếu bạn làm concept art hoặc illustration có ánh sáng mạnh, rim light, neon hay background tối, OLED thường mang lại cảm giác về chiều sâu hình ảnh rõ hơn LCD thông thường.

Nói vui một chút: OLED không sửa composition hộ bạn, nhưng ít nhất nó cho bạn nhìn rõ hơn thứ mình đang làm sai.

3. Màu sắc là lợi thế rất đáng quan tâm

Đối với note-taking, màu sắc có lẽ không quá quan trọng.

Nhưng với illustration, graphic design và chỉnh sửa ảnh thì khác.

Chúng ta thường xuyên phải quyết định những khác biệt khá nhỏ:

“Màu da này có đỏ quá không?”

“Shadow nên thiên xanh hay tím?”

“Background này có đủ tách nhân vật chưa?”

“Gradient có bị mất chi tiết không?”

Đó là lý do khả năng hiển thị màu của màn hình bảng vẽ đáng được quan tâm.

Ví dụ, Graphic World⁠ hiện sử dụng màn hình OLED 13,3 inch trên mẫu GW-13.3HD OLED. Theo thông tin hãng công bố, màn hình có khả năng hiển thị 1,07 tỷ màu.

Con số này nghe khá ấn tượng, nhưng với người dùng tôi nghĩ nên hiểu đơn giản hơn:

Màn hình có khả năng thể hiện nhiều cấp chuyển màu hơn, điều đặc biệt hữu ích với gradient, skin tone, ánh sáng mềm và digital painting.

Tuy nhiên cũng cần lưu ý số lượng màu không tự động đồng nghĩa với độ chính xác màu tuyệt đối. Một màn hình dành cho công việc màu sắc nghiêm túc vẫn cần xem thêm gamut, calibration và color management.

Đây là điểm tôi sẽ không bỏ qua chỉ vì trên hộp ghi “OLED”.

4. OLED phản hồi nhanh hơn có quan trọng khi vẽ không?

Có, nhưng đừng kỳ vọng nó biến nét vẽ thành… nhanh hơn suy nghĩ.

OLED có đặc tính chuyển trạng thái pixel rất nhanh. Với GW-13.3HD OLED, Graphic World công bố thời gian phản hồi màn hình ở mức 0,2 ms.

Trong thực tế vẽ, phản hồi nhanh giúp hình ảnh theo chuyển động tốt hơn, nhất là khi:

• sketch nhanh
• kéo canvas
• zoom
• xoay canvas
• thực hiện những nét dài với tốc độ cao

Tuy nhiên, cần phân biệt response time của màn hình với độ trễ tổng thể của bút.

Cảm giác đầu bút có “đuổi theo” con trỏ hay không còn phụ thuộc vào cảm biến bút, firmware, driver, phần mềm và máy tính.

Vì vậy, 0,2 ms là một ưu điểm của màn hình, nhưng không nên dùng riêng con số này để kết luận toàn bộ trải nghiệm bút.

5. OLED đặc biệt hợp với người vẽ trực tiếp trên màn hình

Đây mới là điểm khiến tôi đánh giá OLED cao trên bảng vẽ.

Nếu OLED nằm trên màn hình phụ, bạn thỉnh thoảng nhìn sang đó.

Nhưng với bảng vẽ màn hình, bạn có thể dành 3, 5, thậm chí 8 tiếng mỗi ngày nhìn trực tiếp vào nó.

Bạn sketch trên đó.

Bạn chọn màu trên đó.

Bạn zoom vào kiểm tra chi tiết trên đó.

Bạn blend trên đó.

Bạn đánh giá ánh sáng trên đó.

Nói cách khác, màn hình không chỉ là nơi “xem kết quả”. Nó trở thành bề mặt làm việc chính.

Vì vậy, sự khác biệt về màu sắc, contrast, vùng tối và tốc độ phản hồi có giá trị thực tế lớn hơn.

Đây cũng là lý do tôi thấy việc Graphic World đưa OLED lên GW-13.3HD OLED khá thú vị. Thay vì chỉ chạy theo lực nhấn của bút, sản phẩm tập trung cả vào phần mà artist thực sự nhìn vào trong toàn bộ quá trình sáng tạo. Theo hãng, model này sử dụng panel OLED 13,3 inch của Samsung.

6. Vậy ai sẽ cảm nhận rõ lợi ích của OLED?

Theo kinh nghiệm của tôi, OLED đáng ưu tiên hơn nếu bạn thuộc những nhóm sau.

Illustrator và Digital Painter

Đặc biệt nếu artwork của bạn sử dụng nhiều gradient, ánh sáng, texture và màu sắc tinh tế.

Concept Artist

Khả năng thể hiện contrast và vùng tối rất hữu ích khi xây dựng mood, environment và cinematic lighting.

Photographer và Retoucher

Khả năng quan sát tone, skin, shadow và highlight tốt hơn mang lại lợi ích rõ ràng trong quá trình chỉnh sửa.

Graphic Designer

Nhất là người làm branding, key visual, advertising hoặc các sản phẩm sử dụng màu sắc nhiều.

Animator và người làm nội dung hình ảnh

OLED cũng có lợi thế khi artwork cần được đánh giá đồng thời về màu sắc, chuyển động và độ tương phản.

Ngược lại, nếu chủ yếu dùng bảng để note-taking, ký tài liệu hoặc line art đơn sắc, lợi ích của OLED sẽ ít đáng kể hơn.

Bạn vẫn nhìn thấy sự khác biệt, nhưng nó chưa chắc giúp công việc tốt hơn tương ứng với chi phí bỏ ra.

7. Nếu đang cân nhắc bảng vẽ OLED như GW-13.3HD thì nên nhìn vào điều gì?

Tôi sẽ không chọn nó chỉ vì chữ OLED.

Tôi sẽ nhìn toàn bộ hệ thống.

Với GW-13.3HD OLED, bên cạnh màn hình OLED 13,3 inch và khả năng hiển thị 1,07 tỷ màu, thiết bị còn sử dụng bút W10 không pin với 16K mức lực nhấn, có 8 phím tắt, cảm ứng tay và chân đế tích hợp; trọng lượng được hãng công bố khoảng 0,78 kg.

Điểm đáng chú ý ở đây là các tính năng bổ sung đều liên quan khá trực tiếp đến workflow.

Bạn vẽ bằng bút.

Dùng tay để zoom hoặc xoay canvas.

Dùng phím tắt cho Undo, Brush hay Eraser.

Và nhìn trực tiếp vào màn hình OLED để đánh giá hình ảnh.

Đó là cách tôi nghĩ nên đánh giá một bảng vẽ màn hình: Không xem từng thông số riêng lẻ, mà xem chúng phối hợp với nhau như thế nào trong vài giờ làm việc liên tục.

Tổng kết: OLED hay LCD, cuối cùng nên chọn cái nào?

Nếu chỉ mới bắt đầu digital art và ngân sách còn hạn chế, tôi không cho rằng bạn bắt buộc phải mua OLED. Một bảng LCD tốt vẫn có thể đồng hành với bạn trong nhiều năm.

Nhưng nếu đang lựa chọn một bảng vẽ màn hình để sử dụng lâu dài, đặc biệt cho illustration, digital painting, concept art hoặc chỉnh sửa hình ảnh, tôi sẽ nghiêng nhiều hơn về OLED nếu ngân sách cho phép.

Không phải vì OLED giúp bạn vẽ đẹp hơn.

Mà vì màn hình chính là nơi bạn đưa ra hàng nghìn quyết định thị giác trong quá trình vẽ.

Màu này hay màu kia?

Shadow tối thêm một chút?

Highlight có cháy không?

Gradient đã đủ mượt chưa?

Nhân vật đã tách khỏi background chưa?

OLED giúp bạn quan sát những quyết định đó trên một nền tảng hiển thị có màu đen sâu, contrast cao, khả năng chuyển màu tốt và phản hồi nhanh hơn.

Với những sản phẩm như Graphic World GW-13.3HD OLED, việc đưa OLED vào một bảng vẽ 13,3 inch cho thấy công nghệ màn hình vốn quen thuộc trên smartphone và TV cao cấp đang bắt đầu trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc cho công cụ sáng tạo.

LCD vẫn tốt. OLED không phải điều kiện để trở thành một artist giỏi.

Nhưng nếu mỗi ngày bạn dành vài tiếng nhìn vào chính bề mặt mình đang vẽ, một màn hình tốt hơn không còn đơn thuần là thứ làm hình ảnh đẹp hơn — nó trở thành một phần của trải nghiệm làm việc.